İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

Türev Araç Nedir? Nasıl İşlem Yapılır?

Türev araç arlığa dayalı olarak ya da belirli bir varlığın fiyat değişimine bağlı olarak değeri belirlenen finansal araç veya sermaye piyasası aracının genel adıdır.

Türev araçlar belli bir varlığa dayanarak yapılan sözleşmelerdir.

Türev araç türleri Nelerdir?

Türev araç türleri;

  • Vadeli İşlem sözleşmesi (Futures)
  • Alivre sözleşmeler (forwards)
  • Takas Sözleşmeleri (Swaps)
  • Opsiyon Sözleşmeleri (Options)

Üzerine vadeli işlem sözleşmesi düzenlenen varlıklar veya değişkenler genelde paylar, tahviller, ticari mallar, faiz oranları, döviz kuru, enflasyon, endeksler olabilir. Ancak dayanak varlıklar bunlarla sınırlı değildir öyle ki, ABD borsalarında hava durumuna dahi vadeli işlem sözleşmeleri bulunmaktadır

Türev araçlar riskin kontrol edilmesi temel amacıyla kullanılsalar da diğer menkul kıymetlerdeki alım satım gibi veya spekülasyon amacıyla da bu platformlarda işlem yapılabilir. Söz konusu piyasada işlem yapmak için aracı kurum nezdinde açmış olduğunuz hesabınızı türev araçlar sözleşmesini imzalayarak etkin hale getirmeniz yeterli olacaktır.

Sermaye Piyasası Kanununa Göre Türev Araçlar

  • Menkul kıymet satın alma, satma veya birbirleri ile değiştirme hakkı veren türev araçları,
  • Değeri, bir menkul kıymet döviz, faiz oranı vb. fiyatına veya getirisine bağlı olan türev araçları ve sayılan araçların türevlerini ve birbirleri ile değiştirme hakkı veren türevleri olarak sayılmıştır.

Türev Araç Borsası Nedir ?

Vadeli işlem sözleşmeleri, opsiyonlar gibi türev araçların alınıp satıldığı borsaları ifade eder. Türev araçlar sadece türev araçların işlem gördüğü borsalar olabileceği gibi, diğer finansal araçların yanında türev araçların işlem gördüğü borsalarda olabilir. Nitekim ülkemizde tek bir borsa olduğu için türev araçlarda Borsa İstanbul A.Ş.’de işlem görür.

Türev araç borsalarının katı anlamı sadece türev araçların işlem gördüğü borsalar olarak tanımlanabilir. Günümüzde pek çok borsada türev araçlar da işlem görmektedir. Hatta bazı borsaların isminde menkul kıymet borsası anlamı olsa da bünyesinde her türlü finansal araç işlem görmektedir. Bundan dolayı artık herhangi bir borsayı belirli bir finansal araç ile kısıtlı görmemek daha uygun olur.

Türkiye’de Vadeli İşlem Opsiyon Borsası (VOB) , vadeli işlem sözleşmelerinin ve opsiyonların işlem gördüğü borsa olarak tanımlanmıştır. VOB 2013 yılında BİST’in bünyesine katılmıştır. Türkiye’de Vadeli İşlem Opsiyon Piyasası (VİOP) türev araçların temel piyasasını ifade eder.

Türkiye’de Varant ve sertifikalar VİOP piyasasında değil Kurumsal Ürünler Pazarında işlem görmektedir.

İlk yorum yapan siz olun

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.