İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

İslami Finansın Temel İlkeleri ve Ekonomik Prensipleri

İslami Finansın Temel İlkeleri neler olduğu ve modern ekonomik sistemden farkının ne olduğunun yanı sıra İslam ekonomisinin temel prensiplerin anlatılmıştır.

İslami finans İslam hukukundan veya insandan ayrı düşünülemez. İslam dini, insanın her eylemini şeriata uygun olarak davranması gerektiğini öngörür. Bundan dolayı insanın eylemleri şeriata uyum açısından beş farklı kategoride ele alınır. Bunlar;

Farz. Allah’ın emrettiği ve uyulması zorunlu olan kurallar. Bu kurullara uyulmaması cezai yaptırım gerektirir.

Edep: Yapıldığı durumda Allah katında mükafatı olan ancak yapılmamasına karşın yaptırımı olmayan kurallar.

Mübah: Şeriat tarafından izin verilen ve şeriatın tarafsız kaldığı kuralları ifade eder.

Mekruh: Harama yakın olan. Yapılmaması halinde mükafatı olan kurallar.

Haram: Allah tarafından kesin şekilde yasaklanan ve cezaya bağlanan kuralları ifade eder.

Bu kurallar Müslüman bireylerin neleri yapacağı ve neleri yapamayacağını belirlerken aynı zamanda da İslami finans açısından da bireyin neleri yapabileceğini ve neleri yapamayacağının sınırlarını çizmektedir. Diğer taraftan İslam dini sadece yapılması gerekenleri ve yasaları söyleyen bir din değildir. Bunun yanında insana hayatının amacını gösteren ve hayatı boyunca izlemesi gereken bir takım evrensel ilkelerde sunar.

İslami ekonominin ana amacı insani yeterlilik, barış sağlamak ve servetin belirli kişilerde toplanmasını engellemek olduğu söylenebilir. Bu amaca ulaşmak için toplumda var olan açlık ve korkunun silinmesi ve bireyin temel ihtiyaçlarının karşılanmasının yanından her alanda adaletin sağlanması ile gerçekleşecektir.

Bu açıdan bakıldığında İslam’ın ekonomik açıdan yerleştirmeye çalıştığı sistemin, toplumsal ve bireysel yaşamın her alanında dengeyi sağlamaya çalıştığı ifade edilebilir.

İslami Finansın Temel İlkeleri

  • Allah’ın her şeyin tek sahibi olduğunun bilinmesi,
  • Sosyal adalet ve yardım severliği ön planda tutmak,
  • İsraftan kaçınmak,
  • Ekonomik ve sosyal kalkınmayı sağlamak,
  • Kaynaklarda optimum dağılım yapmak ve adaletli şekilde kaynakları dağıtmak,
  • İstifçilik, tekelcilik ve aylaklıktan kaçınmak,
  • Allah’ın verdiği nimetleri korumak,
  • Dürüst, adil bir piyasa oluşturmak,
  • Haramdan uzak durmak

Söz konusu prensiplere uygun bir ekonomik sistem oluşturmak İslam dininin temel amaçları arasında olduğunu söyleyebilir.

Şunu da söylemek gerekir bu sayılan prensipler sadece İslam dininin ekonomik prensipleri değildir. İslam dini insanın özünde iyi olması gerektiğini savunduğu için, inanç ve ahlaki değerleri hayatının her alanında yansıtmasını beklenir. Bundan dolayı Şeriatta farz ile edep arasında herhangi bir fark bulunmamaktadır.

Şunu belirtmek gerekir ki İslami finans sistemi günümüzde var olan diğer tüm ekonomik sistemlerden düşünce açısından farklıdır. Günümüz hukuki ve ekonomik düzenlerinde insan kendisine maksimum faydayı sağlayan araçları seçer ve buna uygun hareket eder. Bu davranışı da rasyonel insan davranışı olarak adlandırır. İslam dininde ise rasyonel insan kavramı kabul edilemez. Çünkü insanın kendine ve topluma karşı sorumlulukları vardır. Hukuki ve ekonomik bakış açısında modern diye adlandırılan ekonomik sistem bireysel iken, İslami ekonomik sistem ise toplumsaldır.

İlk yorum yapan siz olun

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.