İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

İktisatta Görünmez El Kavramı Nedir?

Bu yazımızda iktisatta sıkça karşımıza çıkan görünmez el kavramını ayrıntıları ile anlatırken, bu kavramın güncel ekonomi hayatımızda işe yarayıp yaramayacağını da tartışacağız.

Öncelikle şehrinizde bulunan en işlek caddedeki sıradan bir manzaraya iyice bakın ve bundan yaklaşık 100 yıl önceki insanların bu manzara için ne düşüneceğini hayal edin. Sizin için sıradan olan bu görüntüler o zamanki insanlar için sıradan gözükmeyecekti. 100 yıl önceki Türkiye’yi günümüze taşımayı hayal edin. O zamanki insanların şaşıracağı en temel şey ne olurdu?

O insanların şaşıracağı ilk şey insanların günümüzde ne kadar zengin olduğu olurdu herhalde. İnsanların önüne sunulan çeşitliliğe ben nasıl sahip olurum sorusu gelirdi aklına ve bu zenginliği ben toplumuma nasıl götürürüm olurdu herhalde.

Bu tarz bir zenginliğe ulaşmanın yolu verimli faaliyetleri koordine etmek için iyi işleyen bir sistem oluşturmaktan geçiyor. Bu faaliyetler insanların isteği ve onları isteyen insanlara ulaştırdığı mallar üretmektedir.

İktisat en temel tanımıyla mal ve hizmet tüketimi, dağıtımı be üretimini inceleyen sosyal bilimdir.

Bir ekonomi malları teslim edebildiği sürece başarılıdır. 18. yy da yaşayan birinin modern Türkiye ekonomisin ne kadar fazla mal üretebildiğine ve ne kadar çok kişinin bu malları alabildiğini görseydi eminim ki çok şaşırdı.

Piyasa Ekonomisi Nedir?

Türkiye ekonomisi ile bir çok ülkeden sıyrılmış durumda olduğu su götürmez bir gerçektir. Bu da Türkiye’nin ekonomi olarak diğer ülkelerde daha iyi yaptığı şeylerin olduğunu gösteriyor. Türkiye piyasa ekonomisine sahiptir, bu da ekonomide üretim ve tüketim pek çık firmanın ve bireyin bağımsız kararlarının sonucudur. İnsanların ne üreteceklerini ve nereye satacaklarını söyleyen merkezi bir otorite yoktur. Her bir üretici kendi çıkarını güderek onu üretir ve satıcı da neyi uygun olursa onu alır.

1776’da Milletlerin Zenginliği adlı eserinde Adam Smith’in tanımıyla görünmez el bir insanın kendi çıkarını düşünürken aslında toplumun çıkarına hizmet etmesi olarak ifade etmiştir.

Kar güdüsünün toplumu daha zengin yaptığı bir iş adamı hakkında, Smith o sadece kendi çıkarını değil, bu ve benzeri durumda, görünmez bir el yoluyla kendi amacı olmayan bir amacı güder demesinden sonra iktisatçılar görünmez eli piyasa ekonomisinin şahsi çıkar gücünü kullanarak toplumun iyiliğini kontrol eden bir terim olarak ifade eder.

Görünmez Elin Günümüzdeki Rolü

Günümüzün ekonomi dünyasında da görünmez el teriminin hala geçerli olduğunu söylemek mümkündür. Kapitalist dünyada başarılı bir işletme sahibi olduğunuzu düşünün. İşletmenizin temel amacı kar elde etmektir. Ancak sizi diğer işletmelerden ayıran en önemli şey ise insanlara kattığınız değerdir. Siz kar amacı güderken bir taraftan da insanların ihtiyaçlarını karşılamış oluyorsunuz. Bu da görünmez el teriminin günümüzde de geçerli olduğunu göstermektedir.

İlk yorum yapan siz olun

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir