İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

Finansal Sistem ve Finans Piyasaları Nedir?

Finansal sistem ve finansal sistemin işlevlerinin neler olduğu, finansal piyasalar hakkında genel bilgileri yazımızda bulabilirsiniz.

İnsan üreten, ürettiğini ihtiyacına göre değiştiren ve bunları ihtiyacı karşılığında tüketen bir varlıktır. İnsanların yapmış oldukları bu faaliyetlere genel olarak ekonomi denir. Ekonominin belli bir coğrafi bölgeyi incelenmesine ise ekonomik sistem denir. Ekonomik sistem, bir bölgedeki iş gücünü, sermayeyi, doğal kaynakları, üretim, ticaret ile dağıtımda rol alan ekonomik kuruluşları ve o bölgedeki mal ve hizmetlerin tüketimini içermektedir.

Her ekonomi üç önemli piyasaya dayalıdır;

Nihai Mal ve Hizmet Piyasaları

Tüketicilerin herhangi bir ihtiyacını giderilecek özelliklere kavuşturulmuş mal ve hizmetlerin alım satımının yapıldığı piyasaları ifade eder.

Üretim Faktörleri Piyasaları

Tüketiciye ulaşan nihai mal ve hizmetlerin üretiminde kullanılan doğal kaynakların, emek ve sermaye üretim faktörlerinin temin edildiği piyasaları ifade eder.

Finansal Piyasalar

Nihai mal ve hizmet piyasalarıyla, üretim faktörleri piyasasında işlem yapmak isteyen ancak yeterli kaynağa yani fona sahip olmayanlarla fazla kaynağa fona sahip olanların buluşturulduğu ve fonlarını belli bir bedel karşılığında fon ihtiyacı olanlara verildiği piyasadır.

Nihai mal ve hizmetlerin alım satımının yapıldığı piyasalarla, üretim faktörleri piyasaları ekonominin reel kesimi olarak adlandırılırken, finansal piyasaların oluşturduğu kesime finans kesimi denir. Yukarıda açıklanan ve birbirinden bağımsız görünen üç piyasa esasen iç içe girmiş bir yapı olup, içinde bulunduğumuz ekonomik hayatın kendisini oluşturmaktadır.

Çoğu çalışmalarda finansal piyasa, fon kullananlarla fon arz edenler arasında akımı düzenleyen kurumlar ile akımı sağlayan araçlar ve bunları düzenleyen hukuki ve idari kurallardan oluşan yapı olarak tanımlanmaktadır.

Bunu bir örnek yardımıyla açıklarsak; bir ailenin babası olduğunuzu düşünün, bu babanın hayattaki en temel amacının da ailesine daha mutlu ve daha refah bir hayat sağlamak olduğunu düşünelim. Bu iki amaçtan ikicisi daha fazla kaynağın yani paranın aileye sunulması ile mümkün iken ikincisi için ev içinde adaletin, huzurun ve mutluluğun olmasına bağlıdır. Dolayısıyla aile reisinin bunları sağlaması için kaynağa yani fona ihtiyacı vardır. Aile arasında verdiğimiz bu örneği makro düzede ülkeler içinde söylemek daha mümkündür. Burada baba yerine devletleri aile fertleri yerine ise halkları koymak yeterli olacaktır.

İhtiyaç duyulan kaynaklar öncelikle çalışmak, üretmek, ürettiğini satmak, ticaret yapmak gibi fon girişi sağlayan fiillerle elde etmektedir. Ancak çoğu zaman elde edilen fonlar ihtiyaçları karşılayamamakta veya daha fazla fon girişi sağlayabilmek amacıyla yapılacak yatırım için kaynak bulunmamaktadırlar. İşte bu durum elde ettiği kaynakların tamamını tüketmeyen birimlerden, diğer bir ifadeyle fon fazlası olanlardan bu fazla fonu talep edilmektedir.

Finans Piyasalarının temel unsurları

  • Fon Talep Edenler: Paraya ihtiyacı olanlar yani şirketler veya hane halkları
  • Fon Arz Edenler: Parası fazla olanlar yani kaynak sahiplerine kaynakları verenler
  • Aracılar: Parası fazla olanlar ile paraya ihtiyacı olanlar buluşturanlar genellikle bankalardır.
  • Araçlar: Parası fazla olanlar ile ihtiyacı olanlar arasında yapılan sözleşmeler (mevduat hesapları, kredileri, hisse senetler vb.)
  • Hukuki ve İdari Düzen: Türk Ticaret Kanunu, Sermaye Piyasası Kanunu vb. diğer kanunlar

İlk yorum yapan siz olun

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir