İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

Finansal Başarısızlık Tahmini , Z Skoru Analizi

Z skoru nedir? ne işe yarar, nasıl hesaplanır? Şirketlerin borçlarını ödeyememesi durumunun tahmini veya finansal başarısızlık tahmini nasıl yapılır. Bu analiz ile yatırımlarını gerçekleştirmeden önce şirketlerin ne kadar başarısız olduğunu tahmin edebilirsiniz.

Şirketlerin borçlarını geri ödeme konusunda sorun yaşayıp yaşamayacakları diğer bir ifadeyle finansal başarısızlık durumunu tahmin etmek için bir çok hesaplama yöntemi geliştirilmiştir.

Geliştirilen modellerden en çok kullananını Edward Altman tarafından bulunan Z skoru tahmin yöntemidir. Bu modelin piyasada en fazla kullanılmasının sebebi;

  • Uygulamalarda iyi sonuçlar vermesidir,
  • Hesaplanması ve anlaşılmasının diğer analizlere göre daha basit olması,
  • Şirketlerin finansal tablolarından elde edilen oranlara dayalı olarak geliştirilmesi,

gösterilir.

Altman tarafından geliştirilen Z skor modeli işletmelerin iflası durumlarını öngörmeye yönelik olarak geliştirilmiştir. Buna rağmen şirketlerin finansal durumunu değerlendirmede veya kredi sağlayıcıları ile borç verenlerin yatırım kararlarını vermelerine yardımcı olan bir yaklaşımdır. Bundan dolayı bu model kredi analizleri kapsamında şirketlerin borçlarını ödeme sorunuyla karşı karşıya kaldıklarının tespitinde sıklıkça kullanılır.

1960 yıllarında finansal oranların Şirketleri analiz etmesi konusunda ciddi eleştiriler yapılmıştır. Edward Altman 1968 yılında bu eleştirileri cevaplamak için finansal oranların yetersiz olmadığını ifade etmiştir. Bunun sebebini de bu oranların ayrı ayrı değil de birlikte değerlendirilmesi gerektiğini ifade etmiştir.

Altman ayrıca finansal oranları birleştirilmesi düşüncesinden yola çıkarak 22 finansal oranı;

  • Likidite, karlılık, Kaldıraç, ödeyememe ve faaliyet oranları olarak 5 gruba ayrılmıştır. Ardından da bu oranları kullanarak imalat işletmeleri için Z Skoru üretmiştir. Bu ilk model olarak ifade edildiğinden dolayı temel orjinal Z skoru olarak da ifade ediliyor.

Z Skor Model Hesaplamaları

İmalat İşletmeleri İçin Z Skor Modeli

Z Skor: 1,2X1+ 1,4X2 +3,3X3+ 0,6X4+ 1,0X5

Modeldeki değişkenler:

X1: Çalışma Sermayesi/Toplam Varlıklar

Çalışma Sermayesi: Dönen Varlıklar-Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar

X2: Dağıtılmamış Kar/ Toplam Varlıklar

X3: Faiz ve Vergi Öncesi Kar (EBIT)/ Toplam Varlıklar

X4: Öz Kaynağın Piyasa Değeri/ Toplam Borçlar

X5: Satışlar/ Toplam Varlıklar

İmalat İşletmeleri İçin Yenilenmiş Z Skor Modeli

Z Skor: 0,71X1+ 0,847X2+ 3,107X3+ 0,42 X4+ 1,0X5

İmalatçı Olmayan ve Hizmet İşletmeleri İçin Z Skor Modeli

Z Skor: 6,56X1 + 3,26X2 + 6,72X3 + 1,05X4

Diğer taraftan Çıkan Z Skor sonucuna göre işletmelerin Yorumlanması

Kamuya Açık İmalat Şirketleriİmalet İşletmeleri için Yenilenmiş Z Skora Göreİmalat işletmesi Olmayan Hizmet Şirketleri için Z Skor
İflas Riski Yüksek (Kırmızı Bölge)Z<1,8Z<1,21Z<1,1
İflas Riski Belirsiz ( Gri Bölge)1,8<Z<2,991,23<Z<2,91,1<Z<2,6
İflas Riski Düşük ( Yeşil Bölge)Z>2,99Z>2,99Z>2,6

İlk yorum yapan siz olun

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir