İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

Finansal Analiz Türleri Nelerdir?

Finansal analiz türleri kapsam bakımından, yapan kişi ve yapılma amacı bakımından olmak üzere üç temel başlıkta incelenir.

Kapsam Bakımından Finansal Analiz Türleri

Finansal analiz türlerinden ilki kapsam bakımından hazırlanan finansal analizlerdir. Bu da kendi içinde statik analiz ve dinamik analiz olmak üzere ikiye ayrılır.

Statik Analiz

Tek bir hesap dönemine ait finansal tablolar kullanılarak finansal analiz yapılıyorsa buna statik analiz denir. Örneğin bir işletmenin 2018 yıllık veya 2020 altı aylık finansal tablolarına yönelik yapılan analizdir.

Statik analiz yaparak şirketin ilgili dönemdeki finansal durumunu ve performansını detaylı olarak incelenmesine olanak sağlar. Bu analizde bir şirketin belli bir dönemdeki finansal durum tablosundaki varlıklar ile kaynakların dağılımını, kapsamlı gelir tablosunda net satışları, giderleri ve kar kalemlerinin oranları gösterilir.

Bu analizin eksikliği geçmiş yıl performanslarının görünmemesidir.

Dinamik Analiz

Birden fazla hesap dönemine ait finansal tabloların kullanılması ile gerçekleştirilen finansal analiz türüdür. Dinamik analizde bir şirketin 2019 ve 2020 yıllarına ait yıllık, altı aylık gibi finansal tablolar arasında karşılaştırma yapılmasına olanak sağlar.

Dinamik analizde şirketlerin birden fazla dönemine ait finansal tablolar kullanıldığından dolayı, finansal durum, finansal performansta görülen değişimler ile olumlu, olumsuz gelişmelerin hepsi incelenebilir.

Dinamik analiz yapan yatırımcılar;

  • Şirketin hesap dönemleri arasında karşılaştırma yapabilir.
  • Şirketin sektör ortalaması ve benzer işletmeler ile karşılaştırılmasına olanak sağlar.
  • Genel ve özel standartlarla karşılaştırma yapılabilir.

Bu karşılaştırmalar neticesinde şirket açısından olumlu veya olumsuz yönler tespit edilebilir.

Yapan Kişi Bakımından Finansal Analiz Türleri

Finansal analizi yapan kişiler bakımında İç Analiz ve Dış Analiz olmak üzere ikiye ayrılır.

İç Analiz

Şirkette çalışan kişiler tarafından yapılan finansal analize iç analiz denir. İç analizi yapan kişiler şirketin kendi çalışanları olduğu için kamuya açıklanmış finansal tabloların yanında şirket içerisinde yapılan çeşitli rapor, belge veya dökümanlardan da yararlanılabilir.

İç Analiz türünde şirketin karlılığı, verimliliği, ekonomik ve finansal yapısı detaylı bilgiler sayesinde tespit edilir. İç Analiz genel olarak işletme yönetiminin yapacağı planlamalarda ve alacağı kararlarda temel teşkil etmesi amacıyla yapılır.

Dış Analiz

Şirketin kendi bünyesinin dışındaki bir kişi veya kurum tarafından yapılan finansal analize dış analiz denir. Dış analizi yapan kişi veya kurumlar şirket tarafından kamuya ilan edilmiş finansal tablolardan yararlanarak finansal analizi yapar.

Bu nedenle, dış analizin kapsamı iç analizden daha dardır. Genel olarak bu analiz türünde kredi kurumları, şirket ile iş yapan diğer işletmeler ve şirketin menkul kıymetlerine yatırım yapmayı düşünen potansiyel yatırımcılar tarafından yapılır.

Amaç Bakımından Finansal Analiz Türleri

Bu analiz türünde Yöntem Analizi, Kredi Analizi ve Yatırım Analizi olmak üzere üçe ayrılır.

Yönetim Analizleri

İşletme yönetiminin yapacağı planlamalarda ve alacağı kararlarda esas alınmak üzere yapılan finansal analiz tekniğidir. Yönetim analizinde şirkete ait finansalların yanında her türlü rapor, belge ve dokümanlardan da faydalanılır. Şirketin yönetim kadrosu bu analiz sonuçlarından yararlanarak ileriye dönük daha sağlıklı ve yerinde kararlar alabilir.

Yönetim Analizinin amaçları;

  • Yapılacak planlara ve alınacak kararlara esas teşkil etme,
  • Şirketin geçmiş dönemde gerçekleştirdiği faaliyetlerin sonuçlarını ölçme,
  • Şirketin temel ve yan hedeflerine ulaşıp ulaşmadığını tespit ve kontrol etme,
  • Ortaya koyulan hedeflerde başarısız olunmuşsa sebebini araştırma,
  • İşletmenin likit ve finansal yapısı ile ilgili bilgileri elde etme,
  • Şirketin sektör içerisindeki yerini ve diğer işletmelere göre başarı durumunu belirleme,
  • Şirketin bölümlerinin karlılık durumlarını ölçme, verimlilikleriyle ilgili bilgiler elde etme,
  • Faaliyetlerin denetimini yapma,
  • Devam eden şirket faaliyetlerinin her aşamasında isabetli ve düzeltici kararlar alınmasına yardımcı olma

olarak sıralanır.

Yönetim Analizini kısaca açıklamak gerekirse, şirket kaynaklarının etkin kullanımı sağlamak, verimlilik ve karlılığı artırma, doğru ve isabetli karar verilmesini sağlama açılarından Şirketin Yönetim kadrosuna yardımcı olur.

Kredi Analizi

Şirkete kredi veya fon sağlayan kişi veya kurumları için veya şirkete kredili mal satan diğer işletmelerin kullanması amacıyla yapılan finansal analiz türüdür. Şirketin likidite durumu ve borç ödeme gücü hakkında bilgi olmak amacıyla yapılan finansal analiz türüdür.

Kredi Analizinde amaç, şirketin borç ödeme gücü hakkında bilgi sahibi olmak. Diğer bir ifadeyle şirketin borçlarını zamanında ödeyip ödeyemediğini belirlemektir. Finans kuruluşları şirkete kredi verip vermeme konusunda düşünürken bu analiz türünden faydalanır.

Kredi verilmesine karar verildiği zaman kredinin tutarı, vadesi, faiz oranı gibi belirlenmesi gerekli durumlar bu analizin sonucuna göre belirlenir. Örnek vermek gerekirse; analiz sonucunda şirketin borç ödeme gücü zayıf çıkarsa daha yüksek faiz oranı istenmesi muhtemeldir. Bunun tersi durumda da faiz oranı genellikle düşük olur.

Yatırımcılar şirketin menkul kıymetlerine yatırım yaparken veya şirkete mal satacak kişi veya diğer işletmeler vade tarihini ve kredili mal satma durumunu bu analiz sonucuna göre belirlerler.

Kredi analizinde, öncelikle dönen varlıklar ile kısa vadeli borçlar arasındaki ilişkiye bakılır. Bu ilişkinin yanında dönen varlıkların, duran varlıların yapısı, finansal yapının nasıl oluştuğu, şirketin karlılığı, alacak ve stok devir hızları, şirketin borç sadakati, yönetimin başarısı gibi etmenler dikkate alınan etmenlerdir.

Yatırım Analizleri

Şirkete halihazırda yatırım yapan ve yatırım yapmayı düşünen potansiyel yatırımcılar tarafından şirketin gelecekteki kazanma gücünü anlamak amacıyla yapılan analize yatırım analizi denir.

Bu analizler mevcut ortaklar ve şirkete ortak olmayı düşünen yatırımcılar ile şirkete uzun vadeli fon yani kaynak sağlayan ve sağlamayı düşünenler tarafından yapılır.

Şirketin mevcut ortakları ile ortak olmayı düşünen yatırımcılar, şirketin sürekliliği, yatırımların güvencesi, gelecekteki kazanma gücü, kar payı dağıtımı politikası, pay fiyatının değer artışları ve bu değişkenlerin zaman içerisindeki eğilimlere bakarlar.

Şirkete uzun vadeli fon yani kaynak sağlayanlar veya sağlamak isteyen potansiyel finansal kuruluşlar ise şirketin genellikle borç ödeme gücüyle ilgilenirler. Nedeni ise borç verdikleri şirketin borcunu ödeyip ödeyemeyeceğini anlamak isterler. Çünkü verdikleri borçlar zamanında ödenmezse borç veren şirketlerde zor durumda kalabilir. Bunun için borç verenler ile borç vermek isteyen kişi ve kurumlar şirketin borçların vadeleri ve borç ö özkaynak yapısına bakarlar.

İlk yorum yapan siz olun

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.